SEO - Arama Motoru Optimizasyonu

Teknik SEO bir kere yapılıp bitmiyor. Bir site yayına girdiği gün doğru kurulmuş olabilir; üç ay sonra bir filtre binlerce adres üretir, bir dil sürümü eksik bildirimle çıkar ve sitenin arama motoruna görünen hali sessizce değişir. Bu yüzden işi "sıralamayı yükseltmek" diye tarif etmiyoruz: sıralamayı üreten sistemi kuruyoruz ve o sistemin her yayında bozulup bozulmadığını ölçüyoruz. Sistemin üç şartı var: arama motoru siteyi eksiksiz tarayıp doğru sayfayı indeksleyebilmeli, sayfalar birbirini destekleyen bir mimaride durmalı ve değişikliklerin sonucu veriyle takip edilebilmeli. Bu sayfadaki iddiaların çoğu bebekistiyorum.com'da ve okumakta olduğunuz detartech.com'da açık duruyor.

SEO'yu üç katmanda tanımlıyoruz

Bizde SEO, arama sonuçlarından gelen trafiği artırmak için sitenin teknik yapısı, adres mimarisi ve içerik düzeni üzerinde yapılan işin adı. Üç katmanı var. Birincisi erişim: Googlebot sayfayı çekebiliyor mu, hangi sayfayı indeksliyor, hangi adresi asıl sürüm sayıyor. İkincisi anlam: sayfa hangi soruya cevap veriyor ve başlık düzeni ile iç bağlantılar bunu söylüyor mu. Üçüncüsü ölçüm: hangi sorguda hangi sayfanın göründüğü ve o görünmenin işe dönüşüp dönüşmediği. Yapmadığımız işler de var: link satın almak, ağ siteleri kurmak, süresi dolmuş alan adlarını yönlendirmek ve aynı metni şehir adı değiştirerek çoğaltmak. Bunlar kısa vadede sayı üretebiliyor, ama bir algoritma güncellemesinde ilk düşen kalemler oluyor.

Bir SEO çalışmasında yapılan altı iş

Aşağıdaki altı başlık bir SEO çalışmasının kapsamını veriyor. Sıra tesadüfi değil: erişim sorunları çözülmeden içerik çalışmasının karşılığı görünmüyor, üçüncü başlık yalnızca çok dilli sitelerde devreye giriyor, beşincisi ise yalnızca ortada taşınacak bir site varsa gerekli oluyor.

Teknik denetim: indeksleme, tarama bütçesi ve yönlendirme

Teknik denetim üç soruyu cevaplıyor: hangi sayfalar arama motorunun kendi kataloğunda, yani indekste yer alıyor, hangileri orada olmamalıydı, ve indekste olması gerekip de olmayanlar neden dışarıda kaldı. Pratikte en sık kırılan ayrım şu: bir adresi robots.txt ile kapatmak ile ona noindex vermek aynı şey değil, çünkü kapatılan sayfa çekilmediği için noindex etiketi hiç okunmaz. Tarama bütçesi tarafında en sık bulduğumuz kalıp, filtre ve sıralama parametrelerinin ürettiği adres çoğalmasıdır; aynı liste onlarca farklı adreste dururken tarayıcı asıl sayfalara geç ulaşır. Yönlendirme tarafında zincirleri ve döngüleri açıyoruz: iki adım üzerinden geçen bir yönlendirme çalışıyor görünür ama her tıklamaya gereksiz bir sıçrama ekler. Denetimin çıktısı, Screaming Frog taraması, sunucu kayıtları ve Google Search Console kapsam raporunun birlikte okunduğu yazılı bir listedir.

İçerik mimarisi ve iç link ağı

İçerik mimarisi, hangi konunun hangi sayfada anlatıldığına ve o sayfaların birbirine nasıl bağlandığına verilen karardır. En sık düzelttiğimiz sorun sayfaların birbiriyle yarışması: aynı soruya cevap veren üç ayrı sayfa varsa arama motoru hangisini göstereceğine karar veremez ve üçü birden zayıf kalır. Çözüm çoğu zaman yeni içerik üretmek değil, üçünü tek sayfada birleştirip diğer ikisini oraya yönlendirmek. İç bağlantı tarafındaki ölçüt şu: bir sayfaya sitenin içinden kaç bağlantı gidiyor ve o bağlantıların metni sayfanın konusunu söylüyor mu. Dış bağlantı profilini Ahrefs ile, iç bağlantı dağılımını Screaming Frog ile çıkarıp aynı tabloda okuyoruz.

Çok dilli yayında hreflang yönetimi

hreflang, aynı içeriğin farklı dillerdeki sürümlerini arama motoruna birbirinin karşılığı olarak bildiren etikettir. Üç kuralı pazarlıksız sayıyoruz. Bağ karşılıklı olmalı: Türkçe sayfa Rusça sürümü gösteriyorsa Rusça sayfa da Türkçeyi göstermeli, tek yönlü bildirim yok sayılır. Her küme kendi adresini de içermeli. Gösterilen adres indekslenebilir asıl sürüm olmalı; yönlendirilen veya noindex verilmiş bir adrese hreflang vermek kümeyi geçersiz kılar. En sık kırılan yer çeviri eksiği: bir dil yayından kaldırıldığında küme sessizce bozulur. Bu yüzden hreflang'i elle yazılan bir liste olarak değil, yayındaki sayfa kayıtlarından üretilen bir çıktı olarak kuruyoruz. bebekistiyorum.com'da dört dilin sürümleri hreflang etiketleriyle arama motorlarına bildiriliyor.

Core Web Vitals ve sayfa deneyimi

Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç saha metriğidir: en büyük içeriğin boyanma süresi, etkileşim ile sonraki boyama arasındaki gecikme ve düzen kaymasının birikimi. SEO tarafında iki şeyi baştan netleştiriyoruz. Birincisi verinin kaynağı: değerlendirme gerçek ziyaretçilerin tarayıcısından toplanan saha verisine bakar, tek cihazda alınan laboratuvar skoruna değil, o yüzden raporlamayı Search Console'un Core Web Vitals raporundan yapıyoruz. İkincisi etkinin sınırı: bu metrikler yakın güçteki iki sonuç arasında ayrım yapar, konuyla ilgisi zayıf bir sayfayı üst sıraya taşımaz. Bunu baştan söylüyoruz, çünkü hız çalışması çoğu zaman doğrudan sıralama beklentisiyle satın alınıyor. Metrikleri bozan küme dar: boyutu belirtilmemiş görsel, geç yüklenen yazı tipi ve gereğinden büyük JavaScript paketi. Mimariyle ilişkisini web geliştirme sayfamızda anlattık.

Migrasyon ve 301 haritalama

Migrasyon, bir sitenin adres yapısının değişmesi demek: yeni platform, yeni alan adı veya yeni bilgi mimarisi. Yıllarca biriken arama motoru değeri sayfanın kendisinde değil adresinde durur, dolayısıyla eski adres karşılıksız kalırsa değer de kalmaz. Harita şu sırayla üretiliyor: eski adresler site haritasından, sunucu kayıtlarından ve Search Console'dan toplanır, her biri yeni yapıda tek bir karşılığa eşlenir, eşleme kalıcı yönlendirme olarak yayına alınır. Toplu olarak ana sayfaya yönlendirmek eşleme değildir. bebekistiyorum.com'da eski ASP.NET sitesindeki 1.200'den fazla adres yeni bilgi mimarisine eşlendi ve veritabanı tabanlı bir 301 yönlendirme katmanıyla korundu.

Ölçüm ve raporlama

Ölçüm üç ayrı kaynaktan geliyor ve üçünü birbirine karıştırmamak gerekiyor. Birincisi sitenin kendi arama verisi: Google Search Console hangi sorguda hangi sayfanın kaç kez gösterildiğini, kaç tıklama aldığını ve ortalama konumunu Google'ın kendi kaydından verir; indeks kapsamı ve tarama istatistikleri de aynı yerde durur. İkincisi üçüncü taraf araçları: Ahrefs gibi araçlar dış bağlantı profilini ve rakip karşılaştırmasını verir, ama sıralama sayıları bir örneklemdir. Üçüncüsü sizin tarafınız: organik oturumun formu doldurup doldurmadığı. Rapor bu üçünü, o dönemde yayına giren değişikliklerin listesiyle birlikte tek tabloda veriyor.

Migrasyonda koruduklarımız

Bir site taşındığında kaybedilen şey yalnızca sıralama değil; altı kalem birden risk altına giriyor. Adresler: eski her adres yeni yapıda bir karşılığa eşlenir ve kalıcı yönlendirmeyle yayına alınır. İç bağlantılar: yeni sitedeki bağlantılar yönlendirilen eski adrese değil doğrudan yeni adrese verilir. Dil kümeleri: hreflang bağları yeni adreslerle yeniden kurulur, eski adrese işaret eden bir küme geçersizdir. Yapılandırılmış veri: JSON-LD işaretlemeleri yeni şablonlarda yeniden üretilir, çünkü şablon değişince işaretleme kendiliğinden taşınmaz. Site haritası: yeni haritada yalnızca indekslenebilir asıl adresler kalır. Reklam ve ölçüm: ücretli kampanyaların iniş sayfaları ve dönüşüm etiketleri yeni adreslerle güncellenir, çünkü çalışan bir yönlendirme tıklamayı kurtarır ama ölçümü kurtarmaz. bebekistiyorum.com'un yenilenmesinde Google Ads dönüşüm takibi randevu ve iletişim formlarına entegre edildi. Yayından sonraki ilk haftalar ise izleme dönemi: kapsam raporu, sunucu kayıtlarındaki 404'ler ve yeni oluşan yönlendirme zincirleri düzenli okunuyor.

SEO ile GEO'yu birlikte nasıl kuruyoruz

Klasik arama ile cevap üreten sistemler aynı siteye iki farklı soruyla bakıyor. Google sıralayacağı bir sayfa arıyor; ChatGPT, Perplexity ve AI Overviews gibi sistemler cevabının içine koyacağı bir kaynak arıyor. Ortak zemin geniş: taranabilirlik, doğru HTML, temiz site haritası ve bilgi taşıyan içerik ikisi için de ön koşul. Ayrım işin biriminde başlıyor: SEO sayfayı, GEO tek bir pasajı optimize eder. Sıra konusundaki tutumumuz net: erişim ve indeksleme kırıkları çözülmeden GEO tarafına geçilmiyor, çünkü orada üretilen dosyalar da aynı tarayıcı erişimine dayanıyor. Cevap motorlarında kaynak olarak geçmeyi hedefleyen çalışma ayrı bir hizmet olarak GEO sayfamızda, teknik ayrıntısı da GEO rehberimizde duruyor.

Sonuçların zaman çizelgesi

Bir sayfanın arama sonuçlarında görünebilmesi için önce arama motorunun o sayfayı ziyaret edip kendi kataloğuna eklemesi gerekiyor; bu sürece indeksleme deniyor ve yeni yayınlanan bir sayfa için genellikle birkaç gün içinde tamamlanıyor. Sıralama ise çok daha yavaş ve değişken ilerleyen ayrı bir süreç, çünkü aynı sorgu için gösterilen sonuç kullanıcının bulunduğu konuma, kullandığı cihaza ve önceki arama geçmişine göre farklılaşabiliyor; rekabetin yoğun olduğu bir sorguda bir sayfanın konumunun değişmesi de sitenin geçmiş performansına ve o dönemde rakip sitelerin neler yaptığına bağlı kalıyor. Arama motorunun algoritma güncellemelerini önceden bilmemiz ya da yönlendirmemiz mümkün değil, ama bir güncelleme yayınlandıktan sonra hangi sayfa grubunun ne yönde etkilendiğini veriye dayanarak tespit edip düzeltme çalışmasını buna göre önceliklendiriyoruz. Teknik çalışmanın kendisi de tek başına bir talep yaratmıyor; kimsenin aramadığı bir terimde ilk sırada yer almak işletmeye yeni bir müşteri getirmiyor, bu yüzden hangi sorguların gerçekten hedeflenmesi gerektiğine birlikte karar veriyoruz ve raporlamayı da tek bir anlık sıralama üzerinden değil, zaman içindeki eğilim üzerinden yapıyoruz.

Bir SEO işi nasıl ilerliyor

Bir SEO çalışması sitenin arama motoruna görünen halinin envanteriyle açılıyor: indeks kapsamı, tarama kayıtları, yönlendirme yapısı, hreflang kümeleri, sayfa hızının saha verisi ve ölçülecek sorgular. Envanterin karşılığı, her düzeltmenin maliyetini ve beklenen etkisini yan yana koyan yazılı bir öncelik sırası. İkinci aşama uygulama: yönlendirme kuralları, şablon düzeltmeleri ve işaretleme doğrudan projenin kod tabanına yazılıyor. Üçüncü aşama düzenli takip: her yayın sonrası indekslenebilirlik, yönlendirme ve hreflang kontrolleri tekrarlanıyor, çünkü yeni bir sayfa tipi veya bir şablon değişikliği bunları bozabiliyor. Sözleşme bittiğinde yönlendirme haritası, işaretlemeler, hedef sorgu listesi ve kontrol listesi yerinde kalıyor; kapanacak bir panel yok.

Kanıtlar: bir vaka ve bu site

Aşağıdaki maddelerin ilk dördü Eurofertil Tüp Bebek Merkezi'nin bebekistiyorum.com sitesinin yenilenmesine ait, beşincisi okumakta olduğunuz sitenin kendisi.

• Migrasyon: Eski ASP.NET sitesindeki 1.200'den fazla adres yeni bilgi mimarisine eşlendi ve veritabanı tabanlı bir 301 yönlendirme katmanıyla korundu.
• Çok dilli yayın: Türkçe, İngilizce, Rusça ve Arapça sürümler yayında; dil sürümleri hreflang etiketleriyle arama motorlarına bildiriliyor ve Arapça için tüm bileşenler sağdan sola çalışacak şekilde tasarlandı.
• Teknik SEO altyapısı: Sayfa bazlı dinamik metadata, otomatik site haritası, schema.org yapılandırılmış veri ve Core Web Vitals odaklı performans çalışması.
• Dönüşüm takibi: Google Ads dönüşüm takibi randevu ve iletişim formlarına entegre edildi, böylece reklam harcamalarının gerçek hasta taleplerine dönüşümü ölçülebilir hale geldi.
• detartech.com: Bu sitede adres parçaları da yerelleşiyor ve dört dilin hreflang bağları her sayfada karşılıklı olarak bildiriliyor.